DE EERSTE VIER GENERATIES

horizontal rule

De tot nu oudst bekende voorvader is Jan van Bommel, geboren rond 1570-1590. Het is niet bekend waar hij geboren is. Enkele van zijn kinderen (in elk geval Reynier en Thomas) zijn geboren in "Roey" of "Roeyen" (spreek uit als Rooy of Rooyen).  Rooyen is een veldnaam en is gelegen bij Maasdriel in de Bommelerwaard. Bij Rooyen komen in de Middeleeuwen nederzettingen (boerderijen) voor. De Bommelerwaard zal zeker de oorsprong van de naam "van Bommel" zijn. In die tijd komen in de familie schippers voor, en Maasdriel ligt aan de Maas. De kinderen van Jan, te weten Reynier, Thomas, Willem en Arnoldus wonen als ze volwassen zijn in Dongen en 's Gravenmoer. Deze plaatsen liggen via de Maas weer dicht bij Maasdriel. De familie is Rooms Katholiek. Katholieken uit de Bommelerwaard vormden een minderheid en waren o.a. op Drunen en Bokhoven aangewezen. In Drunen komen in die tijd veel van Bommels voor waaronder ook van Bommels van "onze" stam.
Klik hier voor meer informatie over de Bommelerwaard en Rooyen.

De familie is welgesteld zoals blijkt uit de vele aan- en verkopen van huizen en grond. Als in 1672, het rampjaar, de Fransen Dongen en 's Gravenmoer overvallen worden vele huizen, waaronder ook een huis van Thomas, in brand gestoken. Een ander huis van Thomas, op de plaats van het huidige "Wapen van 's Gravenmoer" aan de Hoofdstraat, bleef toen gespaard.

Welke beroepen de vier zoons van Jan uitoefenen is niet bekend. Wel is duidelijk dat Thomas de functie "heemraad" van 's Gravenmoer heeft en broer Willem die van "schepen" van Dongen. Een zoon en een kleinzoon van Thomas worden bekende notarissen in Breda, terwijl een andere zoon burgemeester van Teteringen wordt. Ook in die tijd is het al mogelijk "boven je stand" te leven: een dochter van de notaris moet in 1742 al haar meubilair in eigendom overgeven aan haar dienstbode vanwege achterstallig loon.

De zoons van Reynier zijn allen binnenschipper; een van hen is zelfs "oudman" van het schippersgilde in Breda. Uit deze schippersfamilies stammen de schoenen-tak en de Dordrecht-tak. In een van de schippersfamilies tekent de vader officieel bezwaar aan tegen het voorgenomen huwelijk van zijn 34 jarige zoon in verband met de "niet eerlijke dood" van wijlen de man van de aanstaande bruid.

Willem, de schepen van Dongen, heeft een zoon, Jan, waar weinig van bekend is. Deze Jan heeft acht kinderen, waaronder Michiel en Peter. Michiel is een welgestelde textielkoopman en fabrikant met zaken in Tilburg en Leiden. Een zoon van zijn vrouw die voor hun huwelijk geboren is, en waarvan Michiel niet de natuurlijke vader is, lijkt door Michiel gewettigd te zijn en leeft verder onder de naam van Bommel. Uit dit onechtelijk kind komt de adelijke stam voort. Michiel krijgt na de dood van zijn eerste vrouw op latere leeftijd nog acht kinderen. De jongste zoon uit dit huwelijk is de stamvader van de Limburg-tak. Peter de broer van Michiel is de stamvader van de religieuzen-tak, een tak waar ook veel textielkooplui en fabrikanten in voorkomen. Van Arnoldus is weer zeer weinig bekend. Hij heeft in elk geval twee zoons met dezelfde namen (Jan de oude en Jan de jonge), die kinderen krijgen in Drunen en Dongen. Bij het vroege overlijden van Jan de jonge wordt zijn broer, Jan de oude, voogd van de minderjarige kinderen. Het verdere spoor van de kinderen van beide Jannen is nog niet gevonden.

terug naar de Home Pagina


DE DORDRECHT-TAK

horizontal rule


Antonie van Bommel (ook wel Theunis genoemd) is een kleinzoon van Jan van Bommel (de tot nu oudste bekende van Bommel). Hij verhuist van Dongen naar Dordrecht. Hij is dan schippersknecht. Later is zijn beroep schoenlapper. Hij krijgt in Dordrecht twee dochters en twee zoons. De beide zoons krijgen rond 1700 ook weer kinderen waarvan er enkele in de Nederduits Hervormde kerk worden gedoopt.

Alhoewel in Dordrecht enkele van deze kinderen zelf ook weer kinderen krijgen, worden na ongeveer 1750 in Dordrecht geen nazaten meer aangetroffen. Aangezien er slechts enkelen van hen als "begraven" geregistreerd staan is het niet zeker dat deze tak is uitgestorven.

Hopelijk wordt nog eens gevonden naar welke plaatsen de Dordrechtse van Bommel's zijn verhuisd zodat deze tak dan verder gevolgd kan worden.

terug naar de Home Pagina


DE SCHOENEN-TAK

horizontal rule

De achterkleinzoon van Jan van Bommel (de oudst bekende voorvader) is Reynier van Bommel die van Dongen naar Breda verhuist. Hij woont daar op de plaats van de huidige Ginnekenstraat 78. Zijn beroep is tot nu toe niet gevonden, maar van twee van zijn elf kinderen is bekend dat zij meester schoenmaker zijn: Adrianus (geboren in 1698) en Christianus (geboren in 1704).

Een kleinzoon van Adrianus, Johannes Petrus, geboren in Baarle Nassau, verhuist naar Moergestel waar hij schoenmaker is en op de gevorderde leeftijd van 96 jaar overlijdt. Van een ongehuwde broer van Johannes Petrus worden in 1798 in Moergestel de bezittingen publiek verkocht omdat hij met onbekende bestemming vertrokken is zonder orde op zaken te stellen. Een andere ongehuwde broer overlijdt in 1826 terwijl hij opgesloten is in een bedelaars werkhuis in Hoogstraaten (in het huidige België).

Johannes Petrus heeft acht kinderen waarvan alle drie de volwassen zoons ook weer schoenmaker zijn. Deze schoenmakers sterven op relatief jonge leeftijd. Van hen wordt Johannes Franciscus het oudste, namelijk 62 jaar. Zijn zoon Johannes Peter (geboren in 1836) overlijdt op 51 jarige leeftijd. Zijn weduwe, Johanna van Dinter, is de naamgeefster van schoenfabriek Weduwe J.P. van Bommel. Een broer van J.P. , Cornelis, (geboren in 1838) is de grondlegger van de kinderschoenfabriek "de Duifjes".

Mijn vader J.P.J. van Bommel (XIb), de kleinzoon van de Weduwe van Bommel, bij zijn "Fordje". Dit Fordje (zonder verwarming!) heeft mijn vader van 1936 tot 1950 gebruikt om met koffers vol van Bommel schoenen op reis te gaan.
ga naar andere foto's

De twee broers sterven op jonge leeftijd (51 respectievelijk 45 jaar) nadat drie andere broers al als kind zijn gestorven. Beide weduwen zetten de zaken van hun echtgenoten voort.

De zoons van Johannes Peter zijn weer allemaal in de schoenenbranche actief. Bij de kinderen van Cornelis zien we ook andere beroepen: procuratiehouder van een wollenstoffenfabriek en van een bierbrouwerij. In de nu jongste, volwassen generatie zien we nog schoenfabrikanten als nazaten van Johannes Peter en van Cornelis.

Vergeleken met de andere van Bommel-takken kent de schoenen-tak vandaag veruit de meeste stamhouders.


Zonen en kleinzonen van J.P.J. van Bommel (1914-1995) vlak voor het lopen van de Tilburg Ten Miles (16,1 km), september 2002.

V.l.n.r. Sjef, Reynier, Jan, Floris, Wout (schrijver van deze genealogie) en Pepijn. (snelste tijd de oudste: Sjef).

 

 

 

 

terug naar de Home Pagina


DE ADEL-STAM

horizontal rule

De welgestelde Michiel van Bommel, de achterkleinzoon van Jan van Bommel (de oudst bekende voorvader), is in 1669 in Dongen geboren. Hij is tot op hoge leeftijd (achter in de 80) actief als textielfabrikant in Leiden en Tilburg. Michiel beschouwt een kind dat zijn eerste vrouw, Maria van Dal, als gevolg van een verkrachting al voor haar huwelijk heeft, waarschijnlijk als zijn eigen zoon. De nakomelingen van dit kind, Joannes genaamd, dragen wel de van Bommel-naam maar hebben geen van Bommel-bloed! Met Joannes begint dus een nieuwe van Bommel stam.

Een zoon van Joannes verhuist naar Amsterdam waar hij en zijn kinderen en kleinkinderen als koopman actief zijn. Deze Amsterdamse tak sterft uit als twee mannelijke nakomelingen in 1826 en 1865 in Suriname sterven.

Een kleinzoon van Joannes wordt in 1815 door Koning Willem I in de adelstand verheven.Deze kleinzoon, Jhr. Gerardus van Bommel is dan lid van de Tweede Kamer en wordt een jaar later burgemeester van Leiden.


Wapen van Jhr. Gerardus van Bommel
ga naar andere foto's


Al zijn nakomelingen mogen het predicaat Jonkheer of Jonkvrouw voeren. De adelijke familie en directe verwanten trouwen meestal in welgestelde families. We komen namen tegen als: van Rijckevorsel, de la Court, Halfwassenaar van Onsenoort, ridder de van der Schueren, de Marcour, Borret, Verheyen, en Rouppe van der Voort. Het welgestelde wijnkopersgeslacht van der Kun uit Rotterdam is populair bij de van Bommels: vijf van Bommels trouwen met vijf van der Kun's.

De adelijke van Bommel tak lijkt niet zo sterk. Jkvr. Sophia van Bommel, die met Joannes ridder de van der Schueren trouwt krijgt bijvoorbeeld twaalf kinderen waarvan de eerste vijf levenloos geboren worden, de twee volgende kinderen worden minder dan een maand oud, de drie daaropvolgende blijven leven, het op één na laatste kind leeft slechts drie dagen en het laatste wordt weer levenloos geboren! In 1933 sterft deze adelijke van Bommel tak uit. In 1905 wordt een andere nakomeling van de eerder genoemde Joannes (vijf generaties na hem) bij Koninklijk Besluit in de adelstand verheven (Jhr. Jan Baptist van Bommel). Reeds één generatie later sterft deze geadelde tak in 1977 uit.

Terug naar het echtpaar Michiel van Bommel-Maria van Dal: zij hebben naast het onechtelijk kind Joannes, zelf geen kinderen. Na de dood van Maria van Dal hertrouwt Michiel met Maria Sprongh, bij wie hij acht kinderen krijgt. De nakomelingen hebben in tegenstelling tot de van Bommels van de adel-tak dus wel van Bommel-bloed. Zij worden elders op deze Site als "Limburg-tak" beschreven.

terug naar de Home Pagina


DE LIMBURG-TAK

horizontal rule

De welgestelde Michiel van Bommel, de achterkleinzoon van Jan van Bommel (de oudst bekende voorvader), is in 1669 in Dongen geboren. Hij is tot op hoge leeftijd actief als textielfabrikant in Leiden enTilburg. Michiel trouwt met Maria van Dal die bij haar huwelijk al een "natuurlijk" kind heeft. Afstammelingen van dit kind worden in de adelstand verheven en zijn elders op deze Site als adel-stam beschreven.

Na 25 jaar huwelijk sterft Maria van Dal in 1721. Michiel hertrouwt in 1723 op 53 of 54 jarige leeftijd met de 30 jarige Maria Anna Sprongh. Zij krijgen nog acht kinderen! Van de vier zoons bereikt alleen de jongste de middelbare leeftijd (48 jaar). Deze Martinus Theodorus woont en werkt evenals zijn vader in Leiden en Tilburg en is zeker zo welgesteld als zijn vader. Van zijn zes kinderen bereikt alleen Joannes Jacobus een leeftijd hoger dan 30 jaar (nl. 85).

Deze Joannes Jacobus van Bommel, geboren in 1761 in Leiden, is zeker een van de interessantse figuren van het geslacht, misschien is hij ook wel het zwarte schaap van de familie. Hij is aanvankelijk in dienst van de Keurvorst van Palts Beyeren. Hij trouwt met de Duitse edelvrouw Freifrau Eleonora von Bergh gnt. Durffenthal. In 1803 kopen zij een kapitaal woonhuis in Thorn (Limburg), waar ook zijn zus, getrouwd met de schout van Thorn, woont. Het is niet bekend wat er tussen 1803 en 1813 met het echtpaar gebeurt. Tussen 1813 en 1827 krijgt Joannes Jacobus in Echt (Limburg) negen kinderen bij Anna Maria Pustjens met wie hij pas na de geboorte van het laatste kind in 1827 trouwt (zijn tweede huwelijk dus). Pas vanaf de huwelijksdatum worden deze kinderen naar hun vader "van Bommel" genoemd. De familie vestigt zich in Posterholt (Limburg). Van de welgesteldheid van de textielfabrikanten-familie blijkt niets meer als we naar de beroepen van de kinderen kijken: dagloner, landbouwer en landbouwster. Rond 1870 verhuizen enkele kleinkinderen naar Duitsland, vlak over de grens bij Krefeld. Ook een achterkleinzoon verhuist van Posterholt naar Duitsland.

Vandaag wonen er nog afstammelingen in Limburg waaronder pasgeboren mannelijke afstammelingen in Posterholt. Ook in Duitsland wonen nog nakomelingen van Johannes Jacobus.

terug naar de Home Pagina


DE RELIGIEUZEN-TAK

horizontal rule

Van Peter Janssen van Bommel uit Dongen, de broer van de welgestelde Michiel (zie adel-stam en Limburg-tak) en de kleinzoon van Jan (de oudst bekende voorvader), is niet zoveel bekend. Hij heeft drie zoons en één dochter. Van de zoons vertrekken Cornelis en Nicolaus naar Leiden en Antonius naar Tilburg. De tak van Nicolaus sterft snel uit. Cornelis en Antonius ontwikkelen zich evenals hun neven van de adel-tak tot belangrijke textielfmagnaten die rond 1750 tot de vermogendste en invloedrijkste Nederlandse industriëlen behoren.

Cornelis heeft een handelshuis in Leiden dat door zijn zoon Anton Cornelis Martinus wordt voortzet. Door financiële knoeierijen komt deze zoon in de problemen. Hij komt in een verbeteringshuis terecht. Zijn vrouw en hij scheiden van tafel en bed. Het echtpaar heeft dan inmiddels acht kinderen. Op één uitzondering na sterven deze kinderen jong tot zeer jong. Die ene uitzondering is Cornelis Richard Anton die in 1829, één jaar voor de afscheiding van België, tot bisschop van Luik wordt gewijd.

Mgr. C.R.A. van Bommel, bisschop van Luik (1829-1852)
ga naar andere foto's

Hij groeit uit tot een prelaat van Europese betekenis. Met zijn dood in 1852 heeft deze tak geen mannelijke nakomelingen meer.

Keren we terug naar Antonius, de zoon van Peter Janssen die van Dongen naar Tilburg vertrekt. Hij en zijn zoon zijn textielfabrikant in Tilburg waar op dat moment ook nog Michiel van Bommel en zijn zoon (adel-tak) in de textielfabrikage actief zijn. Een schoonzoon van Antonius (Petrus Brouwers) is van 1816 tot 1823 burgemeester van Tilburg. De verdere nakomelingen van Antonius zijn actief in een verscheidenheid van beroepen: koopman, winkelier, leerlooier, zadelmaker, tabaksverwerker, bierbrouwer. Deze tak kent ook een aantal priesters en zusters, waaronder een directeur van het Instituut voor Doofstommen in St. Michielsgestel, een pastoor van Overlangel, een rector van een zusterklooster en een Algemeen Overste van de Congregatie van Zusters Penitenten-Recollectinen in Etten. Het geestelijke leven zit echt in deze tak: Franciscus Janssens, een achterkleinzoon van een dochter van Antonius, wordt in 1881 tot aartsbisschop van New Orleans (VS) gewijd.

In 1931 zijn er waarschijnlijk nog slechts twee mannelijke nakomelingen van de religieuzen-tak. Eén daarvan, Jules van Bommel, een globetrotter die over zijn reizen in de Katholieke Illustratie schrijft, overlijdt op 30 jarige leeftijd in 1931 in Syrië. Met het overlijden van zijn broer in 1978 lijkt de religieuzen-tak te zijn uitgestorven.

terug naar de Home Pagina