Essai sur la Maniére de former une Troupe à cheval, avec différentes observations sur la Tactique de la Cavalerie,

par van Bommel,

Lieutenant-Colonel du Régiment Prince de Linange, Cheveaux-légers, au service S.A.S. Electorale Bavaro-Palatine.

 

A Nuremberg,

en Commission dans la Libraire de Stein

1802

 

Twee delen (319 blz.)

Staat onder nummer R-24814 in de Bibliothèque Nationale de France-Richelieu, Parijs.

 

Table des matiéres de la première partie

Avant-propos (hieronder in het frans en in nederlandse vertaling weergegeven)

Chapitre I      De la Cavalerie en général  Page 1

- -         II      De la Maniére de former un cavalier 65

- -         III    De la Maniére de dresser un cheval de remonte 81

- -         IV     Maniére de préparer les Recrues et

                      les Remontes aux Evolutions  101

- -         V        Des Evolutions  119

- -         VI     Maniére d'exercer une Troupe à cheval  162

la seconde partie

- -         I        De la Manoeuvre  1

- -         II      Instruction de l'officier pour la Manoeuvre  11

- -         III   Du Coup-d'oeil   39

- -         IV    Des Marches   59

- -         V      Des Flancs  69

- -         VI    Des Rérerves 74

- -         VII  De l'Attaque  77

- -         VIII Suite du précédent. De l'Attaque

                     differents objets particuliers  96

- -         IX    De la Retraite, et des Passages

                    de Défilés en rétrogradant  108

- -         X     De la Poursuite, et des Passages

                    de Défilés en avançant  122

Observations particulières. Conclusion 137
(hieronder in het frans en in nederlandse vertaling weergegeven)  

AVANT- PROPOS

Ceux qui cherchent l’amusement et surtout le style dans les livres, en trouveront d’autant moins dans celui-ci, que la langue dans laquelle j’écris n’est pas la mienne, et que je ne suis ni écrivain, ni courtisan dans aucune. Tout cela est d’ailleurs trop eloigné de la matière que je traite, de métier que je posesse, et j’ose dire, de mes principes; et j’aime mieux risquer à me casser le coû à mon Manège, qu’a tout autre.

Je n’ai pas non plus l’amour propre de donner l’obsolument neuf, encore moins du parfait; et qui est-ce qui peut s’en flatter? mais j’ai vû dans ma vie, j’ai etudié, combiné, et exécuté; et des Connoisseurs ont été assez complaisans pour me donner leur suffrage. Or, leur dire comment je m’y suis pris, ne fût ce que pour me sormettre de nouveau a leurs observations, et en faire mon profit, me paroît plus modeste, que ceux qui appuyés pédantesquement sur leur petite réputation, comme sur leur jonc frêle et enté, prétendent avoir seuls le droit d’être impunément plagiaires, et puis de dire, que d’autres ne savent rien. S’ils savent, s’ils sont mieux en effet, de grand coeur je les imiterai; sinon je gémirai pour les abusés.

Ne pourroit-on pas dire alors d’après Q. Fabius-Maximus? on voit assez souvent la vérite souffrir quelqu’éclipse, mais elle n’est jamais entierement éteinte, et elle perce enfin les nuages qui la cachent.

Mais laissons là tautes ces drogues, et revenons à la mienne; le seul but où j’aspire est de la rendre agréable et saltaire à mes comtemporains, et de la faire payer d’autant plus cher à l’ennemi. Si je n’y récessis pas, si mon coup-d’oeil (sujet d’un chapitre de cet ouvrage) m’avoit trompé, j’aurai le tems de le rectifier, ne fût-ce qu’en chassant quelque misérable liévre sur les confins du Tyrol! là je gravîrai les montagnes, pour jetter un regard d’intérêt sur tout l’horizon, et en faisant constamment partout des voeux pour mon Prince, et le bonheur universal, ce ne sera pas, j’espère, avoir perdu mon tems.

Observations particulières.

Conclusion

 

Un homme du métier, qui, avec les dispositions qu’il croit de bonne foie les meilleures, se couvre d’une avant et d’une arrière-garde, pour éviter des surprises hostiles, sans cependant les redouter, j’ai pensé, qu’ayant commencé par un avant-propos, terminer par un arrière-propos, (si toute-fois je puis m’exprimer ainsi) ne seroit peut-être pas un hors de propos. L’ennemi, pour continuer à parler militairement, n’est pas toujours si élogné, ni si caché, que l’on le croit, ni qu’il se le croit lui-même. Quel dommage que l’on ait perdu l’usage antique et respectable de graver son nom sur les dards que l’on lançoit! .. En effet, un adverse se présente-t’il en face, ou bien fait-on qui frappe, il n’y a que demi-mal, et le plus sirvent point du tout. Au surplus, dans les dispositions dont je viens de parler, je n’ai pas oblié de couvrier mes flancs, et je crains peu les tirailleurs. Mais parlons sans figure.

 

Bon! n’est-ce que cela, s’écrieront quelques caustiques; mais nous avons vû tout cela il y a des siécles! Eh bien! pour me prouver que vous le savez, que ne l’exécutez vous donc? vous m’auriez épargné la peine de le dire, et il le falloit bien, pour n’avoir pas, ainsi que l’air de l’ignorer. - La meilleure maniére de m’imposer silence est, que chacun mette aussi par écrit ce qu’il fait, et de laisser le public et l’expérience pour juges. Ce font de nos evreurs-même que naissent les moyens de les redresser. Ce n’est qu’à travers des examens, des recherches, des contrariétés et des discussions réciproques, que les arts et les sciences ont percé le nuage qui les enveloppoit, et le sont épurés. Si je n’ai point crevé ce nuage, au moins ne fuis-je pas la lumière qu’il recéle encore.

Qu’importe, à cela près, si j’ai rempli la tâche, que je m’etois imposée, de renformer toutefois sans compilation, dans un manual portatif, tout ce qui m’a paru de plus essential à un officier de cavalerie, de façon àpouvoir se passer de planches coûteuses et embarassantes? Cependant, dans mon envie extrême de ne pas les lui laisser à désirer, je crains d’une côté avoir été trop verbeux, et de l’autre, pas aussi clair que je me le promettois.

Il faut que j’avoue de même que, desirant satisfaire à la demande du public, en faisant traduire mon ouvrage à la hâte, ce n’est qu’au moment que l’original étoit aux trois quarts de son impression, que je me suis apperçu, que j’aurois pu mettre plus d’ordre et de suite dans les objets que j’ai traités, prendre un plan plus méthodique, abréger beaucoup de choses, et m’ettendre davantage sur d’autres, qui ne sont ici que généralisées, ou traitées en petit, pour en laisser au lecteur l’application plus en grand, les principes étant les mêmes; mais le crainte de multiplier ou grossir encore les chapitres, pour être suspecté de faire des pages, ou de prendre un ton prétentieux et trop systematique, m’a fait absolument rejetter cette distribution.

 

Je serois donc plus flatté que l’on dise, qu’il est des articles sur lesquels on eût pu faire des volumes, que d’avoir fait ces volumes mes-mêmes. C’est à ceux qui ont la prétention de tout savoir, qu’il faut laisser le soin de tout dire. J’ose même avancer, que si l’on compte l’intention pour quelque chose, on jugera mieux de ce que j’ai voulu dire quelquefois, que de ce que j’ai dit en effet.

 

Si mon zèle, malgré tout, m’avoit emporté ca ou là au delà de mon objet, je déclare très librement ici, que je n’ai point écrit pour un pays plus que pour l’autre, et que je ne m’ingère point à me donner pour innovateur, encore moins pour réformateur. Je suis trop, comme on l’aura vû jusqu’ici, la défenseur des loix et du bon ordre, et trop fidèle observateur de ce que l’on leur doit, ainsi qu’a l’autorité et même au mérite, pour ne pas continuer à m’y conformer, même en dépit de ce que j’ai pu donner dans cet essai comme système. Mon erreur involontaire à cette égard ajouteroit alors à mes regrets, celui de n’avoir pas répondre, en raison de mon empressement et de ma reconnaissance, à la confiance dont Messieurs les Souscripteurs m’ont honoré sur mon simple prospectes. Ma discrétion à ne pas décores mon livre de leurs noms, sera le garont le plus sûr, que leur suffrage est le seul et vrai prix que j’ai recherché.

 

Quoiqu’il en Soit, je ne me regarderai jamais que comme un foible ressort de la Méchanique armée, dont j’ai souvent parlé jusqu’ici: et comme ami de bonheur public, je n’en formerai pas des voeux moins vifs que personne pour une paix propice. C’est à cette epoque que j’espère voir, dans le système militaire de l’Europe, des changements avantageux, qui justifieront en partie quelques unes de mes reflexions.

Cette guerre désastreuse n’aura que trop appris à ne point laisser des troupes dans un état pernicieux de stagnation et de léthargie; elle n’aura que trop indiqué qu’il falloit changer de tactique peut-être, et même d’organisation. Tel Général qui voudra désormais composser géometriquement, comme ci-devant, toutes ses démarches guerrières, et batre ou être batta en régle, ne manquera pas d’éprouvez tôt ou tard, qu’un ennemi, quoique inferieur en focus, mais vigilant, actif, entrepenant, que rien ne rebute, ni n’arrête, fait déjouer toutes les opérations trop méthodiques et trop empésées.

 

Les anciens et les modernes ont dit; heureux les peuples dont les Souverains sont Philosophes! plus heureux peut-être, quand ceux-ci sont Militaires! c’est à eux que je dédie très humblement mes foibles traveux, et rends non moins respectueusement mon hommage, aussi profond que pur et désinteressé.

VOORWOORD

Zij die ontspanning, en vooral stijlvolle boeken zoeken, zullen hier heel weinig vinden, aangezien ik niet in mijn eigen taal schreef, en ik noch schrijver noch geestig ben. Dat alles staat trouwens te ver af van de materie die ik behandel, van het beroep dat ik heb, en, durf ik te zeggen, van mijn principes; en ik breek liever mijn nek in mijn "manege" dan dat andere te doen.
Ik heb ook niet de eigenliefde om het absoluut nieuwe, en nog minder het volmaakte, te geven; en wie kan zich zelf vlijen? maar ik heb in mijn leven gezien, gestudeerd, gecombineerd en dingen gedaan; en de Kenners zijn zo vriendelijk geweest om mij hun bijval te geven. Welnu, door hen te beschrijven hoe ik succes kreeg, zou ik me opnieuw aan hun observaties onderwerpen, en om mijn voordeel te halen, leek het me bescheidener dan zij die als een schoolmeester op hun geringe reputatie en op hun breekbare en geënte bies steunen, terwijl ze het recht opeisen om als enige ongestraft plagiaat te plegen, en vervolgens te zeggen dat anderen niets weten. Als ze het echt weten, als ze inderdaad beter zijn, dan zal ik ze van ganser harte imiteren; zoniet dan zal ik huilen om die bedriegers.
Zou men niet naar Q(uintus) Fabius- Maximus (opm. een Romeinse leider) kunnen zeggen? men ziet zo vaak de waarheid uitdoven zoals de zon bij een zonsverduistering, maar zij is nooit helemaal uitgedoofd, en uiteindelijk dringt ze door de wolken die haar verbergen.
Maar genoeg van al die zaken, en laten we dromen van de mijne; het enige doel dat ik nastreef is het mijn tijdgenoten aangenaam en ................... te maken, en het de vijand heel duur te laten betalen. Als ik er niet in slaag, als mijn zienswijze (onderwerp van een hoofdstuk in dit boek) me bedrogen heeft, zal ik de tijd nemen het recht te zetten, al ware het tijdens het jagen van enkele ongelukkige hazen in Tirol! daar zal ik de bergen beklimmen om een belangstellende blik te werpen over de hele horizon en om constant te bidden voor mijn Prins en voor het universele geluk, wat naar ik hoop geen verloren tijd zou zijn.

Persoonlijke opmerkingen.

Conclusie

Een vakman, in de stemming dat hij in vol vertrouwen in het beste gelooft, beschermt zich, met een voor- en achterhoede, om vijandelijke verrassingen te voorkomen, zonder er echter bang voor te zijn, daarom dacht ik, dat het misschien niet ongepast zou zijn om na begonnen te zijn met een voorwoord, te eindigen met een nawoord (als ik me zo een keer mag uitdrukken) (opm. woordspeling: arrière-propos = nawoord en hors-propos = ongepast). De vijand, om door te gaan met militaire zaken, is niet altijd zo ver weg of verborgen als men gelooft en evenmin als hij dat zelf gelooft. Wat jammer dat men het oude en respectabele gebruik verloren heeft om zijn naam te graveren op speren die geworpen gaan worden! Inderdaad, een tegenstander die je zijn gelaat toekeert of zich zelfs laat slaan is slechts halfgek, en het kan hem zelfs goed van pas komen. Bovendien, in de gesteldheid waarover ik kom te praten, ben ik niet vergeten mijn flanken te beschermen, en ik heb weinig angst voor de vooruit geschoven troepen. Maar laten we niet figuurlijk praten.

Goed! het is een beetje satirisch geschreven, maar we hebben dat alles sinds eeuwen gezien! Welnu, om mezelf te bewijzen dat u het weet, dat u het dus niet doet? zou u mij de moeite van het zeggen hebben bespaard en het zou u goed moeten doen om niet te hebben, evenals de schijn het niet te weten. - De beste manier om mij het zwijgen op te leggen is dat iedereen ook opschrijft wat hij doet, en het publiek en de ervaring te laten oordelen. Onze eigen fouten helpen ons ze te herstellen. Dankzij examens, onderzoeken, tegenstrijdigheden en wederzijdse discussies, zijn de kunst en wetenschap, de wolken waarin ze gehuld zijn, kwijtgeraakt en zijn ze gezuiverd. Als ik die wolk helemaal niet doorbroken heb, was ik dan tenminste niet het licht dat die wolk nog verduistert.

Ook van belang is, als ik mijn taak vervuld heb, dat ik in een handzaam handboek alles heb samengebracht, zonder het echter te bundelen, wat me het meest essentieel leek voor een cavalerie-officier, op een wijze zonder dat kostbare en moeilijke gravures nodig waren? Toch, in mijn extreme behoefte om het hen aan niets te wensen over te laten, vrees ik aan de ene kant een te grote woordenvloed te hebben gebruikt en aan de andere kant niet zo duidelijk geweest te zijn als ik mezelf beloofd had.

Ik moet zelfs bekennen dat vanuit mijn wens, aan de vraag van het publiek te voldoen, ik mijn werk met grote haast heb laten vertalen, en het me pas op het moment dat driekwart van het drukwerk klaar was, duidelijk werd, dat ik meer orde en volgorde in de onderwerpen die ik behandeld heb, had kunnen aanbrengen, door een betere methodiek te volgen, veel zaken in te korten, en, met voordeel, andere zaken juist uit te breiden, die hier alleen in algemene termen of te kort behandeld zijn, om zo aan de lezer de toepassing uitgebreider te tonen, bij gelijkblijvende principes; maar de vrees de hoofdstukken nog verder uit te breiden en te vergroten, om dan verdacht te worden van het "maken" van pagina’s, of een pretensieuse en te systematische toon aan te slaan, heeft me deze richting absoluut doen afwijzen.

Ik zou me dus veel gevlijder voelen als men zegt dat er onderwerpen zijn waarmee men boekdelen had kunnen maken, dan die boekdelen zelf te hebben gemaakt. Aan hen die de pretentie hebben alles te weten moet men alles uitleggen. Ik durf zelfs te beweren dat als men rekening houdt met wat ik bedoeld heb men een beter oordeel zal geven over wat ik soms heb willen zeggen, dan wat ik in feite heb gezegd.

Als mijn ijver, ondanks alles, me hier en daar heeft weggevoerd van mijn doel, dan verklaar ik hier heel vrij, dat ik niet meer voor èèn land dan voor een ander heb geschreven, en dat ik me niet in de zaken van een ander land meng om me als vernieuwer, of nog minder als hervormer, voor te doen. Ik ben teveel, zoals men tot hier toe heeft gezien, de verdediger van wetten en goede orde, en teveel de trouwe nalever van regels van het gezag en heb zelfs de verdienste, me niet te schikken, zelfs in weerwil van wat ik in deze verhandeling als systeem heb kunnen geven. Mijn niet vrijwillige dwaling wat dit betreft, zou mijn verdriet vergroten, niet voldaan te hebben, vanwege mijn werkzaamheid en onderzoekingen, aan het vertrouwen dat de heren Intekenaars me gegeven hebben op basis van mijn eenvoudige prospectus (opm. beschrijving van het plan voor het boek). In mijn bescheidenheid heb ik mijn boek niet verfraaid met hun namen, dit is de beste garantie dat hun bijval de enige en echte prijs is die ik heb gezocht.

Hoe het ook zij, ik zal me nooit anders zien dan een trouw radertje in het leger, waarover ik tot nu toe zoveel heb gesproken: en als vriend van het openbare geluk zal ik niet minder krachtig dan wie ook, een genadige vrede wensen. Juist in dit tijdperk hoop ik in het militaire systeem van Europa, voordelige veranderingen te zien, die gedeeltelijk enkele van mijn denkbeelden zullen rechtvaardigen.

 

Deze desastreuse oorlog zal ons niet meer geleerd hebben dan dat de troepen nooit in een verderfelijke staat van stilstand en lethargie mogen blijven; zij zal niet meer aangetoond hebben dan dat het misschien nodig is van tactiek en zelfs van organisatie te veranderen. Zo’n Generaal, die voortaan, net als voorheen, al zijn oorlogsstappen geometrisch zou willen samenstellen, en verslaat of volgens de regels verslagen is, zal zeker vroeg of laat ondervinden, dat een vijand, hoewel minder geconcentreerd, maar waakzaam, actief, ondernemend, die niets ontmoedigt en evenmin stopt, doet alle meer methodische en formele handelingen, falen.

Nu en in het verleden heeft men gezegd; gelukkig het volk waarvan de hoogste Leiders filosoof zijn! gelukkiger misschien, dan wanneer de zij Militair zijn! Aan hen draag ik zeer nederig mijn trouwe werk op, en bewijs niet minder respectvol, diep, zuiver en belangeloos, mijn eerbetoon.

Ik hou me zeer aanbevolen voor verbeteringen en/of aanvullingen van mijn franse vertaling!! (de onderstreepte gedeelte zijn onzeker).
mailto:wout11@chello.nl